Wskaźnik zadłużenia ogólnego kontrahenta a limit kredytu kupieckiego

Wskaźnik zadłużenia ogólnego to zobowiązania ogółem podzielone przez sumę bilansową, obie liczby bierzesz z ostatniego sprawozdania kontrahenta w KRS. Wynik do 0,5 oznacza, że mniej niż połowa majątku jest finansowana cudzymi pieniędzmi. Przedział od 0,5 do 0,7 to poziom, który wymaga sprawdzenia wyniku i płynności, a powyżej 0,7 dostawca z odroczonym terminem płatności staje w kolejce za bankiem i innymi wierzycielami. Sam wskaźnik nie wydaje wyroku, ale daje szybkie sito przed ustaleniem limitu kupieckiego.

Dział kredytu kupieckiego ocenia dziesiątki odbiorców, a czas na każdego jest krótki. Wskaźnik zadłużenia ogólnego liczysz w dwie minuty z bilansu, który jest jawny, o ile kontrahent jest spółką z o.o., akcyjną albo inną spółką wpisaną do KRS. Poniżej wzór, przykład z liczbami, przedziały i sposób przełożenia wyniku na limit.

Jak obliczyć wskaźnik zadłużenia ogólnego kontrahenta

Wzór jest prosty: zobowiązania i rezerwy na zobowiązania podzielone przez pasywa razem. Pasywa razem są równe aktywom razem, czyli sumie bilansowej. W sprawozdaniu zobowiązania i rezerwy to osobna pozycja w pasywach (B), a kapitał własny to pozycja A. Zdarza się, że ktoś liczy tylko zobowiązania bez rezerw. Wynik wyjdzie wtedy niższy, więc przy porównaniach trzymaj się jednej metody.

Przykład zmyślony, tylko do zilustrowania rachunku. Spółka dystrybucyjna ma sumę bilansową 12,0 mln zł. Kapitał własny to 3,6 mln zł, zobowiązania i rezerwy 8,4 mln zł. Wskaźnik to 8,4 podzielone przez 12,0, czyli 0,70. Ten sam wynik odczytasz inaczej: kapitał własny pokrywa 30 procent majątku, resztę sfinansowali bank, dostawcy i inni wierzyciele.

Jak czytać wynik wskaźnika zadłużenia ogólnego

Granice są orientacyjne. W podręcznikach pojawia się często próg 0,57, ale w praktyce dostawcy ustalają własne progi i dopasowują je do branży. Deweloper, firma leasingowa i hurtownia mają inną strukturę bilansu, więc porównuj kontrahenta z jego działem, a nie z jedną liczbą dla wszystkich.

Dlaczego ten sam wskaźnik znaczy co innego

Zobowiązania bywają różne. Przykład zmyślony: dwie spółki mają wskaźnik 0,65 przy sumie bilansowej 10 mln zł, czyli zobowiązania po 6,5 mln zł. U pierwszej 5,0 mln zł to kredyt bankowy długoterminowy na halę, a 1,5 mln zł to dostawcy. U drugiej 1,0 mln zł to kredyt, a 5,5 mln zł to zobowiązania wobec dostawców, wśród nich Ty. Pierwsza ma spłaty rozłożone na lata, druga czeka na przelewy do dostawców tu i teraz.

Dlatego po wskaźniku ogólnym zajrzyj do podziału zobowiązań: kredyty i pożyczki, zobowiązania z tytułu dostaw i usług, zobowiązania wobec budżetu. Rosnące zobowiązania wobec dostawców przy stałej sprzedaży to sygnał, że spółka finansuje się Twoim kosztem. Dopełnieniem jest płynność bieżąca kontrahenta, która mówi, czy aktywa obrotowe wystarczą na zobowiązania krótkoterminowe.

Jak przełożyć wskaźnik na limit kupiecki

Prosta metoda stosowana w działach kredytu kupieckiego łączy trzy rzeczy: wskaźnik zadłużenia, wynik netto z trzech lat i kapitał własny. Dla spółki z przykładu (kapitał własny 3,6 mln zł, wskaźnik 0,70) limit ustala się zwykle jako ułamek kapitału własnego, na przykład jedną dziesiątą, czyli 360 tys. zł. Przy wskaźniku poniżej 0,4 ten ułamek możesz podnieść, przy wskaźniku powyżej 0,7 obniżyć albo zażądać zabezpieczenia. Konkretny ułamek wybierasz według swojej tolerancji ryzyka, a decyzję zapisujesz razem z datą i liczbami, które ją uzasadniły.

Więcej o samym mechanizmie limitów znajdziesz we wpisie o limicie kupieckim dla kontrahenta.

Jak wskaźnik zmienia się w czasie

Jeden rok mówi mało, trend mówi dużo. Przykład zmyślony: spółka miała wskaźnik 0,48 trzy lata temu, 0,56 dwa lata temu, 0,64 rok temu i 0,71 w ostatnim sprawozdaniu. Każdy z tych wyników osobno mieści się w normach, ale wzrost o ponad 0,2 w trzy lata przy stałych przychodach oznacza, że majątek rośnie na kredyt albo spółka pokrywa straty długiem. Taki odbiorca dostaje niższy limit niż spółka, która stoi na 0,65 od lat.

Odwrotny przypadek: wskaźnik spada z 0,72 do 0,55, bo wspólnicy dokapitalizowali spółkę albo zatrzymali zysk. To sygnał poprawy i dobry moment, żeby przy kolejnym przeglądzie podnieść limit. Zapisuj wskaźnik z każdego roku w jednej tabeli, a przy odbiorcach z dużymi należnościami ustaw alert na przekroczenie progu.

Trzecim wskaźnikiem do porównania jest wskaźnik rotacji należności w dniach, który pokazuje, jak szybko odbiorca odzyskuje pieniądze od własnych klientów.

Wskaźnik w różnych branżach

Tabela pokazuje kierunek, nie normę. Medianę wskaźników działu sprawdzisz na stronie branży w serwisie, a porównanie wyniku z branżą opisuje wpis o porównaniu wyników z branżą.

Cztery sygnały ostrzegawcze obok wskaźnika

Po pierwsze skok wskaźnika o ponad 0,1 w ciągu roku bez wzrostu sprzedaży. Po drugie strata netto w dwóch ostatnich latach. Po trzecie koszty odsetek rosnące szybciej niż przychody. Po czwarte sprawozdanie złożone po terminie albo wcale: sprawdź, czy spółka dotrzymała terminu złożenia sprawozdania do KRS. Każdy z tych sygnałów osobno nie przesądza, ale dwa naraz to powód, żeby skrócić termin płatności.

Gdzie wziąć liczby i jak policzyć wskaźnik dla całego portfela

Sprawozdania są jawne w repozytorium dokumentów finansowych Ministerstwa Sprawiedliwości (rdf-przegladarka.ms.gov.pl), ale są to pliki do ręcznego odczytania. W weryfikacji kontrahenta widzisz bilans, wynik i zobowiązania z pięciu lat obok siebie, więc trend wskaźnika sprawdzasz bez przepisywania liczb. Plan Analityk wysyła alert, gdy wskaźnik przekroczy próg, który sam ustawisz. Przy większym portfelu odbiorców służy Zespół Ryzyka z importem listy NIP.

Jeśli sprzedajesz firmom z jednej branży, zacznij od listy: w bazie firm handlowych albo bazie firm rolniczych filtrujesz spółki według przychodu, a potem otwierasz profile tych, którym chcesz dać odroczony termin. Warto też wiedzieć, kto jest właścicielem spółki. Przy większych kontrahentach majątek wspólników bywa dodatkowym zabezpieczeniem, a szacowaną wartość udziałów najbogatszych polskich przedsiębiorców pokazuje ranking zamożnych przedsiębiorców.

Kiedy sprawozdanie nie wystarczy

Bilans opisuje stan na koniec roku, a Ty sprzedajesz na kolejne miesiące. Gdy od bilansu minęło więcej niż pół roku, a kwota jest duża, poproś kontrahenta o bieżące dane za ostatni kwartał albo o zabezpieczenie: weksel, gwarancję, ubezpieczenie należności. Przy podmiotach, które nie publikują sprawozdań, na przykład jednoosobowych działalnościach, ten wskaźnik w ogóle nie jest dostępny i trzeba oprzeć się na innych źródłach.

Najczęstsze pytania o wskaźnik zadłużenia ogólnego

Jaki wskaźnik zadłużenia ogólnego jest dobry?

Dla większości firm bezpieczny jest wynik do 0,6, a komfortowy poniżej 0,4. Powyżej 0,7 spółka jest finansowana głównie cudzym kapitałem. Granice zależą od branży, więc porównaj kontrahenta z medianą jego działu, którą znajdziesz na stronie branży w serwisie.

Czym różni się wskaźnik zadłużenia ogólnego od zadłużenia kapitału własnego?

Wskaźnik ogólny dzieli zobowiązania przez sumę bilansową, a wskaźnik zadłużenia kapitału własnego dzieli zobowiązania przez kapitał własny. Dla spółki z przykładu pierwszy wynosi 0,70, drugi 8,4 podzielone przez 3,6, czyli 2,33. Do szybkiej oceny kontrahenta wystarcza pierwszy, drugi bywa przydatny przy kredycie bankowym.

Czy wskaźnik zadłużenia ogólnego może być większy niż 1?

Tak. Oznacza to, że zobowiązania przekraczają majątek, a kapitał własny jest ujemny. Przy takim wyniku odroczony termin płatności to ryzyko podwyższone i zwykle wymaga płatności z góry albo zabezpieczenia.

Skąd wziąć dane do obliczenia wskaźnika?

Z bilansu w sprawozdaniu finansowym spółki złożonym do KRS. Potrzebujesz dwóch pozycji: zobowiązań i rezerw na zobowiązania oraz sumy bilansowej. W serwisie obie widzisz w profilu spółki obok wyniku, a trend z pięciu lat bez przepisywania.