Gdzie przydaje się ocena na danych ze sprawozdań
Faktor przed wykupem należności sprawdza nie tylko klienta, ale też jego odbiorców, bo to oni spłacają faktury. Firma leasingowa ocenia, czy przychody i gotówka korzystającego udźwigną raty. Ubezpieczyciel należności i dział kredytu kupieckiego ustalają limit na podstawie wielkości i kondycji odbiorcy. W każdym z tych przypadków punktem wyjścia jest sprawozdanie finansowe, a różnica polega na tym, czego szuka się w liczbach.
| Zastosowanie | Najważniejsze pozycje | Na co patrzeć |
|---|---|---|
| Faktoring | przychody, zobowiązania, gotówka odbiorcy | czy odbiorca płaci z bieżących wpływów |
| Leasing | EBITDA, zadłużenie, dynamika przychodu | czy wynik operacyjny pokrywa nowe raty |
| Ubezpieczenie należności | kapitał własny, wynik netto, zatrudnienie | trwałość firmy i trend wyników |
| Limit kupiecki | przychody, płynność gotówkowa, marża | skala obrotów wobec proponowanego limitu |
Czerwone flagi w liczbach i w rejestrze
Pojedynczy wskaźnik rzadko przesądza o decyzji, ale kilka sygnałów naraz zwykle oznacza wyższe ryzyko. W profilu spółki zwracamy uwagę na sytuacje, które warto wyjaśnić przed przyznaniem limitu:
- ujemny kapitał własny albo jego szybki spadek,
- zadłużenie liczone jako zobowiązania do aktywów bliskie albo wyższe niż 100 procent,
- strata netto w dwóch kolejnych latach przy spadających przychodach,
- płynność gotówkowa w najniższych percentylach branży,
- brak sprawozdania po terminie wynikającym z ustawy o rachunkowości,
- niedawna zmiana całego zarządu albo wspólników.
Percentyle liczymy na spółkach z tym samym rokiem danych, dlatego porównanie nie miesza lat dobrej i słabej koniunktury. Opis wszystkich wskaźników znajdziesz w metodologii.
Portfel zamiast pojedynczych zapytań
Analityk ryzyka pracuje na portfelu liczonym w setkach albo tysiącach kontrahentów. W planie Zespół Ryzyka wgrywasz plik z listą NIP i w jednym kroku obejmujesz obserwacją do 2 000 spółek naraz. Ustawiasz progi alertów (spadek przychodów, strata, ujemny kapitał, spadek zatrudnienia), a raz w tygodniu dostajesz mailem podsumowanie zmian w całym portfelu. Szczegóły terminów i rodzajów powiadomień opisuje strona monitoring sprawozdań.
Branża i województwo jako punkt odniesienia
Zadłużenie na poziomie 70 procent aktywów oznacza co innego w handlu hurtowym, gdzie spółki finansują się kredytem kupieckim, a co innego w usługach IT, gdzie majątek jest niewielki. Dlatego każdy wskaźnik w profilu ma percentyl w dziale PKD i w województwie. Analityk widzi od razu, czy spółka odstaje od swojej grupy, czy po prostu działa w branży o takiej strukturze bilansu.
Percentyle przydają się też przy budowie polityki limitów. Zamiast jednego progu zadłużenia dla wszystkich możesz przyjąć regułę, że spółka w najsłabszym decylu swojej branży wymaga dodatkowej akceptacji, niezależnie od tego, w jakiej branży działa. Taka reguła lepiej znosi różnice między sektorami i łatwiej ją obronić przed komitetem kredytowym. Porównanie województwa przydaje się z kolei przy kontrahentach lokalnych, na przykład w budownictwie, gdzie koniunktura w regionach potrafi się wyraźnie różnić.
Role i dziennik działań w zespole
Plan Zespół Ryzyka obejmuje 5 stanowisk. Administrator zarządza planem, kluczami API i użytkownikami. Analityk dodaje spółki do obserwacji, ustawia progi i pobiera raporty. Podgląd pozwala przeglądać profile i raporty bez zmieniania listy. Dziennik działań zapisuje, kto i kiedy dodał spółkę, zmienił próg albo pobrał raport, co ułatwia odtworzenie przebiegu oceny przy audycie wewnętrznym.
Plan kosztuje 1 290 zł netto miesięcznie albo 645 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej (7 740 zł netto za rok), do każdej kwoty doliczamy 23% VAT. Plan Instytucja rozszerza limit do 20 000 obserwacji, 20 stanowisk i dodaje webhook alertów oraz umowę powierzenia do pobrania. Zestawienie planów jest w cenniku.
Liczby razem z danymi z rejestrów
Sprawozdanie opisuje stan na dzień bilansowy, który może być odległy o kilkanaście miesięcy. Dlatego w profilu spółki liczby stoją obok danych, które zmieniają się częściej. Status podatnika VAT pochodzi z białej listy i pokazuje, czy spółka jest czynnym podatnikiem VAT i od kiedy. Skład zarządu, prokura i wspólnicy pochodzą z aktualnego odpisu KRS, więc zmianę reprezentacji widzisz niezależnie od terminu sprawozdania.
Analityk ryzyka zestawia te źródła z własnymi danymi: historią płatności, saldem należności, wcześniejszymi limitami. Spółka z dobrymi wynikami za poprzedni rok, która nagle zaczyna płacić z opóźnieniem i zmienia zarząd, wymaga przeglądu bez czekania na kolejne sprawozdanie. Z kolei spółka z przejściową stratą, ale stabilnym zarządem, dodatnim kapitałem i rosnącą gotówką, może zasługiwać na utrzymanie limitu.
Do akt każdej decyzji dołączasz raport PDF z datą pobrania danych i wskazaniem źródła każdej liczby. Przy kontroli albo sporze łatwo wtedy pokazać, na jakich informacjach opierała się ocena w dniu jej wydania. Szerzej o zawartości raportu przeczytasz na stronie raport finansowy spółki.
Dane do własnego modelu scoringowego
Gdy masz własną kartę scoringową, potrzebujesz liczb wprost w systemie. API zwraca w JSON wyniki z kolejnych lat i wskaźniki z percentylami, a klucz przekazujesz w nagłówku X-Api-Key. Plan Zespół Ryzyka daje 20 000 zapytań w miesiącu i eksport do 50 000 wierszy. Opis zakresu danych i formatu odpowiedzi znajdziesz na stronie baza sprawozdań finansowych.
Pytania i odpowiedzi
Czy dajecie gotową ocenę punktową spółki?
Nie wystawiamy jednej oceny punktowej. Pokazujemy liczby, wskaźniki i percentyle, na których budujesz własną ocenę zgodnie z polityką kredytową firmy.
Jak stare mogą być dane?
Sprawozdanie za rok kalendarzowy trafia do KRS najpóźniej w połowie lipca następnego roku. Każdy profil pokazuje rok ostatnich danych, a alert o nowym dokumencie przychodzi w dniu jego złożenia.
Czy mogę obserwować więcej niż 2 000 spółek?
Plan Instytucja obejmuje do 20 000 spółek pod obserwacją naraz. Obserwacje to limit równoczesny, więc usunięcie spółki zwalnia miejsce.
Czy przetwarzacie dane osobowe członków zarządu?
Pokazujemy imię, nazwisko i funkcję z odpisu KRS. Nie przetwarzamy numerów PESEL, dat urodzenia ani adresów zamieszkania. W planie Instytucja umowę powierzenia pobierasz w panelu.
Czy mogę zapłacić przelewem z terminem?
Plan Instytucja rozliczamy fakturą VAT z terminem płatności. Pozostałe plany opłacasz kartą przy zakupie.
Co z kontrahentem, który składa tylko skany?
Widzisz informację o złożeniu dokumentu, ale bez liczb. Taki przypadek warto oznaczyć do ręcznej weryfikacji na podstawie oryginalnego pliku z repozytorium.