Wycena firmy do sprzedaży i ile to kosztuje

Wycena firmy do sprzedaży to ustalenie przedziału ceny, za jaki realnie da się sprzedać spółkę albo udziały, zanim usiądziesz do rozmów z kupującym. Ile to kosztuje, zależy od celu: wstępny szacunek z danych ze sprawozdań masz w kilka minut za cenę abonamentu, pełna wycena doradcy transakcyjnego to zlecenie wyceniane indywidualnie, a operat biegłego do sądu albo urzędu to osobna, najdroższa kategoria. Większość sprzedających potrzebuje najpierw tego pierwszego, żeby wiedzieć, czy w ogóle warto płacić za drugie.

Od czego zacząć wycenę firmy do sprzedaży

Zanim zamówisz cokolwiek, odpowiedz sobie na dwa pytania. Po pierwsze, co sprzedajesz: udziały w spółce z o.o., akcje, całe przedsiębiorstwo jako zespół składników czy zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Każdy z tych wariantów ma inną dokumentację i inne skutki podatkowe, a wartość liczy się od innego punktu. Po drugie, do czego potrzebujesz liczby: do własnej decyzji, do rozmowy z kupującym, do banku finansującego transakcję czy do sądu.

Do pierwszej rozmowy z kupującym wystarczy przedział oparty na sprawozdaniach z ostatnich lat i porównaniu z branżą. Do podpisania umowy przy większej transakcji kupujący i tak zrobi własne badanie due diligence, a ty powinieneś mieć wycenę, która wytrzyma jego pytania.

Ile kosztuje wycena firmy

Koszt wyceny rośnie razem z odpowiedzialnością za wynik. Doradcy i biegli nie publikują jednolitych cenników, bo cena zależy od wielkości spółki, liczby lat do analizy, jakości dokumentów i tego, czy potrzebny jest pełny model prognoz. Zamiast podawać widełki, które łatwo pomylić z ofertą, zestawiamy, za co faktycznie płacisz w każdym wariancie.

W PrzedsiębiorcyBiz szacowana wartość udziałów jest w planie Analityk, który kosztuje 249 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej albo 499 zł netto przy miesięcznej, plus 23% VAT. W tej cenie sprawdzasz nie tylko własną spółkę, ale też każdą inną z bazy, więc od razu widzisz, jak wyceniają się konkurenci z tej samej branży i regionu. Szczegóły metody opisujemy na stronie wycena firmy i przedsiębiorstwa.

Wycena firmy na podstawie EBITDA

W transakcjach małych i średnich spółek najczęściej mówi się o wielokrotności EBITDA, czyli zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację. Kupujący patrzy na to, ile gotówki biznes generuje z działalności, zanim zapłaci odsetki i podatki. Rachunek wygląda tak:

1. Liczysz EBITDA z rachunku zysków i strat: zysk z działalności operacyjnej plus amortyzacja.
2. Mnożysz ją przez mnożnik typowy dla branży. Ten iloczyn to wartość przedsiębiorstwa (EV), czyli wartość całego biznesu niezależnie od tego, jak jest finansowany.
3. Odejmujesz dług netto: kredyty i pożyczki pomniejszone o gotówkę. Wynik to wartość kapitału własnego, czyli to, co dostaną wspólnicy.
4. Mnożysz wartość kapitału przez procent udziałów, które sprzedajesz.

Przykład liczbowy, czysto rachunkowy: spółka z EBITDA 2 mln zł, mnożnikiem 5 i długiem netto 3 mln zł ma wartość przedsiębiorstwa 10 mln zł i wartość kapitału własnego 7 mln zł. Pakiet 40 procent udziałów to proporcjonalnie 2,8 mln zł, zanim uwzględnisz premię za kontrolę albo dyskonto za pakiet mniejszościowy.

Prywatna spółka bez obrotu udziałami jest mniej płynna niż spółka z giełdy, dlatego mnożnik stosuje się z dyskontem. U nas wynik metody EBITDA zestawiamy z drugą metodą, opartą na kapitale własnym i mnożniku wartości księgowej branży, a granice przedziału to najniższa i najwyższa z otrzymanych wartości. Przy każdej kwocie widzisz metodę i rok sprawozdania. Szerzej o trzech rodzinach metod piszemy w tekście metody wyceny spółki z o.o. ze sprawozdania.

Co obniża i co podnosi cenę przy sprzedaży

Liczba ze sprawozdania to punkt startowy. Kupujący dokłada do niej swoje korekty i warto znać je wcześniej niż on.

• Wynagrodzenie właściciela. W spółkach rodzinnych wynik bywa zaniżony wysoką pensją wspólnika albo zawyżony brakiem jakiegokolwiek wynagrodzenia. Kupujący przeliczy EBITDA tak, jakby zatrudnił zarządzającego po stawce rynkowej.
• Trend, a nie jeden rok. Rekordowy ostatni rok po trzech słabszych rzadko jest wyceniany w pełni. Stabilny wzrost przez pięć lat obroni wyższy mnożnik.
• Koncentracja klientów. Jeśli jeden odbiorca daje połowę przychodów, ryzyko jego utraty obniży cenę.
• Zależność od osoby. Firma, która działa tylko dzięki relacjom właściciela, jest warta mniej bez okresu przejściowego i klauzuli o współpracy po sprzedaży.
• Kapitał obrotowy. Kupujący zwykle oczekuje, że w dniu zamknięcia w spółce zostanie normalny poziom zapasów i należności. Wyciągnięcie gotówki tuż przed sprzedażą wraca w negocjacjach.

Wycena firmy kalkulator online czy własny arkusz

Ogólne kalkulatory wyceny proszą o wpisanie przychodu i zysku, a potem mnożą je przez jeden uniwersalny współczynnik. To szybkie, ale bez punktu odniesienia w branży wynik niewiele mówi. Własny arkusz daje kontrolę, tylko trzeba do niego przepisać pięć sprawozdań i znaleźć dane porównawcze.

Profil spółki u nas łączy obie rzeczy. Liczby z pięciu sprawozdań są już odczytane z plików złożonych do KRS, wskaźniki mają percentyl w dziale PKD w Polsce i w województwie, a szacowana wartość udziałów stoi obok z metodą i przedziałem. Eksport do XLSX zawiera EBITDA i kapitał własny, więc we własnym arkuszu przeliczysz wartość dla dowolnych mnożników, jeśli doradca zaproponuje inne. Wyszukiwarkę spółek do porównań opisujemy na stronie wyszukiwanie spółek do przejęcia.

Jak sprawdzić, ile kupujący zapłaci za podobną spółkę

Najlepszym argumentem w negocjacjach jest pokazanie, że twoja spółka wypada lepiej niż podobne firmy. Z wyszukiwarki z filtrami wybierasz spółki z tej samej branży i regionu o zbliżonych przychodach, porównujesz marżę EBITDA, dynamikę sprzedaży i zadłużenie, a potem ich szacowaną wartość. Jeśli twoja marża jest w górnym kwartylu branży, masz konkretny powód, żeby bronić wyższego mnożnika.

Ta sama analiza działa w drugą stronę. Kupujący, który dostał ofertę sprzedaży, w kilka minut sprawdzi, czy żądana cena mieści się w przedziale wynikającym z liczb, i czy sprzedający nie pokazuje tylko jednego, najlepszego roku.

Czy szacunek z danych publicznych wystarczy do sprzedaży udziałów

Do decyzji i do pierwszych rozmów tak. Do samej umowy zwykle nie. Szacunek opiera się na sprawozdaniu, które opisuje stan na dzień bilansowy sprzed kilku albo kilkunastu miesięcy, i nie widzi umów, zamówień ani prognoz. Nie jest wyceną rynkową ani opinią biegłego i tak go opisujemy przy każdej kwocie.

Przy samej transakcji pamiętaj o formalnościach. Umowa zbycia udziałów w spółce z o.o. wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a kupujący płaci podatek od czynności cywilnoprawnych od wartości rynkowej udziałów, więc deklarowana cena powinna mieć uzasadnienie w liczbach. Gdy wartość ma znaczenie dla urzędu skarbowego albo sądu, zleć wycenę uprawnionemu biegłemu.

Wycena firmy do sprzedaży krok po kroku

1. Wyszukaj swoją spółkę po nazwie, NIP albo KRS i sprawdź, czy liczby z pięciu lat zgadzają się z twoimi sprawozdaniami.
2. Odczytaj szacowaną wartość udziałów i zobacz, która metoda wyznacza dolną, a która górną granicę przedziału.
3. Porównaj marżę i dynamikę z medianą i kwartylami branży w Polsce i w województwie.
4. Wyszukaj kilka podobnych spółek i zestaw ich szacunki z twoim.
5. Pobierz raport PDF i eksport XLSX jako materiał do rozmowy z doradcą albo kupującym.

Jeśli sprzedajesz udziały, a nie całą spółkę, zajrzyj też na stronę wycena udziałów wspólników spółki, gdzie opisujemy premię za kontrolę i dyskonto za pakiet mniejszościowy. Plany porównasz w cenniku.

Najczęstsze pytania sprzedających

Ile jest warta moja firma?

Dla rentownej spółki punktem wyjścia jest EBITDA pomnożona przez mnożnik branży, pomniejszona o dług netto. Dla spółki ze stratą zostaje wartość kapitału własnego. Realną cenę ustala dopiero kupujący, ale przedział z dwóch metod pokazuje, czy jego oferta jest rozsądna.

Czy wycena jednoosobowej działalności działa tak samo?

Metody są te same, ale jednoosobowa firma nie składa sprawozdań do KRS, więc nie ma publicznych liczb do szacunku. Przy sprzedaży przedsiębiorstwa osoby fizycznej wycenę trzeba oprzeć na własnych księgach.

Jak długo ważna jest wycena?

Wycena opisuje wartość na konkretny dzień. Po złożeniu nowego sprawozdania przeliczamy szacunek, a przy sprzedaży rozciągniętej na wiele miesięcy warto ją aktualizować przy każdej zmianie wyników.