Po co firmy zlecają wycenę
Wartość firmy przestaje być abstrakcją w kilku konkretnych sytuacjach. Najczęstsze z nich to:
- sprzedaż firmy albo pakietu udziałów i negocjacje ceny,
- wejście inwestora i ustalenie, jaką część spółki dostaje za swój kapitał,
- wystąpienie wspólnika, umorzenie udziałów, rozliczenie udziałów przy rozwodzie albo w dziale spadku,
- sukcesja w firmie rodzinnej,
- aport przedsiębiorstwa do spółki i przekształcenia,
- ocena zabezpieczenia przez bank albo leasingodawcę.
Każdy z tych celów wymaga innej dokładności. Do negocjacji przy sprzedaży albo do sądu potrzebna jest pełna wycena z prognozami, rozmowami z zarządem i opinią specjalisty. Do wstępnej oceny celu przejęcia, do przygotowania rozmowy z inwestorem albo do porównania kilku spółek wystarcza szacunek z danych publicznych, policzony szybko i w ten sam sposób dla każdej firmy.
Trzy rodziny metod wyceny
Metody wyceny przedsiębiorstw dzielą się na trzy grupy. Każda patrzy na firmę z innej strony.
| Grupa metod | Na czym się opiera | Kiedy pasuje | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Majątkowe (księgowa, skorygowanych aktywów netto, likwidacyjna) | Wartość aktywów minus zobowiązania | Spółki z dużym majątkiem trwałym, holdingi nieruchomości, likwidacja | Pomija zdolność do generowania zysku, wartość marki i zespołu |
| Dochodowe (DCF, zdyskontowane dywidendy) | Prognozowane przepływy pieniężne sprowadzone do dziś | Pełne wyceny transakcyjne, spółki o przewidywalnym biznesie | Wymaga prognoz i założeń, wynik bardzo wrażliwy na stopę dyskontową |
| Porównawcze (mnożniki EV/EBITDA, P/E, P/BV) | Ceny podobnych firm względem ich wyników | Szybkie porównanie wielu spółek, wstępna ocena | Mnożnik jest średnią rynku, nie uwzględnia cech konkretnej firmy |
Metody dochodowej, czyli DCF, nie stosujemy automatycznie. Prognoza przepływów pieniężnych zależy od planów zarządu, kontraktów i założeń, których nie ma w sprawozdaniu, a policzenie jej z samych danych historycznych dawałoby pozorną precyzję.
Jak liczymy szacunek wartości spółki
Dla każdej spółki z kompletem danych liczymy dwie wartości i pokazujemy przedział między nimi.
- Mnożnik EBITDA branży. EBITDA spółki (wynik operacyjny plus amortyzacja) mnożymy przez przedział mnożnika dla jej sekcji PKD, pomniejszamy o dyskonto za brak płynności (udziałów spółki niepublicznej nie sprzedasz jednym kliknięciem jak akcji na giełdzie) i odejmujemy dług netto, czyli zobowiązania minus środki pieniężne.
- Mnożnik kapitału własnego. Kapitał własny z bilansu mnożymy przez przedział mnożnika wartości księgowej typowy dla branży.
Dolna granica przedziału to najniższy wynik obu metod, górna to najwyższy. Spółka z ujemną EBITDA albo stratą netto jest szacowana tylko metodą kapitału, a spółka z ujemnym kapitałem własnym dostaje wartość 0 zł. Przy każdej kwocie widzisz metodę, rok sprawozdania i datę pobrania danych. Pełny opis parametrów jest w metodologii.
Czym szacunek różni się od wyceny
Nasza liczba to szacowana wartość policzona z danych publicznych według jednego, jawnego schematu. To nie jest wycena rynkowa, opinia biegłego ani rzeczoznawcy. Nie uwzględnia umów, które spółka podpisała po dniu bilansowym, wartości nieruchomości wycenionych w księgach po koszcie historycznym, zobowiązań pozabilansowych ani planów zarządu.
Taki szacunek dobrze sprawdza się jako punkt startowy. Pokazuje rząd wielkości, pozwala odrzucić spółki, które nie pasują do budżetu, i porównać kilka celów tą samą miarą. Jeśli chodzi o wartość konkretnej spółki kapitałowej i jej składniki, zobacz stronę o wycenie spółki, a o podziale wartości między wspólników piszemy przy wycenie udziałów.
Wycena firmy jednoosobowej
Jednoosobowa działalność gospodarcza nie składa sprawozdania do KRS, więc jej liczby nie są publiczne. Dlatego szacunek wartości liczymy wyłącznie dla spółek, których sprawozdania są w repozytorium. Przy osobie, która prowadzi własną firmę z CEIDG, pokazujemy nazwę działalności, PKD i status, bez wyceny.
Spółka jawna i komandytowa składają sprawozdanie tylko w określonych przypadkach. Jeśli je składają, pokazujemy ich wyniki, ale przy wspólniku spółki jawnej i komplementariuszu opisujemy wyłącznie rolę, bez przypisywania mu wartości, bo jego prawa majątkowe w spółce osobowej nie dzielą się tak prosto jak udziały w spółce z o.o.
Jak przygotować się do pełnej wyceny
Jeśli szacunek pokazał, że temat jest wart dalszej pracy, pełna wycena będzie wymagała materiałów, których nie ma w rejestrze. Warto je zebrać wcześniej:
- sprawozdania z ostatnich trzech do pięciu lat razem z informacją dodatkową,
- bieżące wyniki za rok w trakcie, zwykle z bilansu próbnego,
- budżet albo plan finansowy na kolejne lata, podstawa metody dochodowej,
- wykaz kredytów, leasingów i poręczeń, także tych spoza bilansu,
- lista najważniejszych klientów i udział każdego w sprzedaży,
- umowa spółki z zapisami o uprzywilejowaniu i ograniczeniach zbycia udziałów.
Tabela pięciu lat z profilu spółki skraca pierwszą część tej pracy, bo pokazuje historię wyników i pozycję w branży w jednym miejscu, gotową do wklejenia do memorandum albo arkusza wyceny.
W którym planie jest szacunek
Szacowana wartość spółki i udziałów wspólników jest dostępna od planu Analityk: 249 zł netto miesięcznie przy rozliczeniu rocznym albo 499 zł netto przy miesięcznym, plus 23% VAT. W tym samym planie masz wyszukiwarkę z filtrami po branży, województwie, przychodzie i marży, więc listę spółek w zadanym przedziale wartości zbudujesz bez przeglądania profili jeden po drugim. Porównanie planów jest w cenniku.
Pytania i odpowiedzi
Czy mogę użyć waszego szacunku w sądzie albo w urzędzie skarbowym?
Nie jako dowodu wartości. W postępowaniach sądowych i podatkowych potrzebna jest wycena sporządzona przez biegłego albo rzeczoznawcę dla konkretnego celu. Nasz przedział może pomóc ocenić, czy wycena, którą dostajesz, mieści się w rozsądnym rzędzie wielkości.
Skąd bierzecie mnożniki branżowe?
Przedziały mnożnika EBITDA, mnożnika wartości księgowej i dyskonta ustalamy osobno dla każdej sekcji PKD, ostrożnie, z myślą o spółkach niepublicznych. Pełną tabelę parametrów z datą aktualizacji publikujemy w metodologii, więc każdy szacunek da się odtworzyć.
Dlaczego wynik to przedział, a nie jedna liczba?
Bo dwie rozsądne metody dają dla tej samej spółki różne wyniki. Jedna liczba sugerowałaby dokładność, której dane publiczne nie dają. Przedział uczciwie pokazuje niepewność.
Czy uwzględniacie dług spółki?
Tak. W metodzie EBITDA od wartości przedsiębiorstwa odejmujemy dług netto, czyli zobowiązania minus środki pieniężne. Metoda kapitału własnego z definicji opiera się na majątku spółki pomniejszonym o zobowiązania.